GNU/Linux ve Yazılım Sektörü

GNU/Linux ve Yazılım Sektörü Özgür Yazılım kavramı hem bir tüketiciye verdikleri hem de üretim zihniyeti açısından ilginç bir konudur. Başka hiçbir sektörde görülmemiş şekilde, yazılım sektörünün içinde tüketiciyi yani kullanıcıyı kollayan bir hareket olarak ortaya çıkmış ve tüketici kullanıcıya yazılım konusunda haklarını anlatmış ve Gnu/Linux işletim sistemi gibi bir üretimile evrensel karşılıksız bir paylaşım ortamı doğumuştur. Tam da insanların hayalini kurduğu bir şekilde yani özgür ve karşılıksız paylaşılabilir olarak. Günümüz koşullarında bilgisayar, insan için hiç olmadığı kadar işi ve eğlenceyi bir araya getiren kullanım alanı geniş bir araç olarak hayatımızda var. Bilgisayarlar ise donanım(madde parçalar) ve yazılımalardan oluşmakta. Donanımlar birden fazla üretici tarafıdan rekabet ortamında gelişirken, yazılım sektöründe ise çok az sayıda firmanın farklı yazılım türlerinde nerdeyse sektörünün tamamına sahip olduklarını bunla da kalmayıp, sadece kendi istekleri doğrultusunda istedikleri politikaları ürettiklerini görüyoruz. Tabi bu davranış onlar işin para güç ve şöhret olurken tüketiciler için tam bir acizlik durumu doğuyor. Düşünsenize başka hiç bir sektörde olmadık şekilde bir yazılım yapılıyor ve çok az masrafla kopyalanıp her bir kopyanın kullanım hakları iyi meblağlara satılıyor. Bu büyük bir farktır diğer sektörlere göre, örneğin otomobil veya pantolon üreten firmaya kıyasla. Linuxtan hareketle konuşmak istediğimiz asıl konumuz şu ki; tüketici olarak şahit olduğumuz en problemli sektörün yazılım sektörü olduğudur. Korsanlık yani hırsızlık diyebileceğimiz en büyük problem bu sektörde var. Ve bu kötü durum içinde insanlar bilgisayar kullanmaya; iş yapmaya, iletişim kurmaya, öğrenmeye ve eğlenmeye çalışıyorlar illegal olarak edindikleir yazılımlara. Peki neden böyle? Yani neden bu yazılım sektörü bu şekilde ve kullanıcaların büyük kısmı neden illegal yollardan yazılımlara erişip “korsan” adını verdiğimiz yakıştırma adı altında bilgisayar kullanıyorlar.? Suç kullnıcada tabi ki ama sorunun kaynadğındaki ve sektörün bu hale gelmesindeki en büyük sorumlular yazılım firmaları ve onların güttükleri ortak yazılım politikalarıdır. Peki nedir bu polikakalar ki tüketicileri “korsanlık” denen bu davranışları yapmaya mecbur bırakıyorlar? Öncelikle yazılım dediğimiz ürünü n ne olduğunu ve bize nasıl sunulduğunu anlamalıyız. Daha önce belirttiğimiz gibi yazılım dediğimiz ürün diğer bütün ürünlerden farklı bir şekilde üretilirler. Yazılımları oluşturan en temel unsur kodlardır. Bu kodlar derleme değidiğimiz işlemden sonra gördüğümüz şeklini alırlar yani yazılımların bir kod hali bir de kullanıma hazır derlenmiş hali vardır. Bu farkın dışında en önemli fark ise, bir yazılımı bir kere ürettikten sonra onu çok kolayca kopyalayarak masraf etmeden çoğaltabiceğimizdir. Bu çoğu üründe yoktur yani bir cep telefonu ürettikten sonra onu alıp masrafsızca birebir kopya olarak çoğaltamıyoruz çünkü hammade dediğimiz madde araçlara gereksinim vardır. Oysa yazlımda böyle bir şey yoktur sadece yazlımın kopyasını taşıyacağımız medyalara(diske, cd, harddisk) gibi ortamlara ihtiaycımız var ve bu kopylama işlemide dahil çok az masraf gerektirir. Bu yüzden bir yazılımı yapan firma ondan istediği kadar sayıda kopyayı çok masrafsız şekilde yapabilir. Ama bunun bir dejavantajıda var; tüketici de aynı şeyi yapıp istediği kadar kopya yapabilir ve dağıtabilir. Tabi bunu bilen yazılım firmaları da her bir kopyayı medyası ile birlikte satmak yerine yazılımınlarının kullanma hakkını yani lisansını satmaya karar vermişler ki buda çok ilginçtir diğer ürünlere göre; hatırlayın araba veya pantolon örneğini. Ne güzel, bir şey üretiyorsun ondan ve onun aynısından bir daha yaparak satmak yerine, yaptığını kolyca koplalıyor birer kopyasının kullanım hakkını belli şartları da kabul ettirerek iyi fiyatlarla satmaya çalışıyorsun. İşte sorun burda ki ticari zeka gibi görünen şeyle başlıyor; çünkü gördüğünüz üzre yazılım firmalrı bu ortak politika ile sadece kendilerini düşünüyorlar. Hadi tamam diyelim satsınlar ama istedikleri fiyatlar çok yüksek meblağlar hele üretikleri yazılımı kopyalamada ki masraf etmediklerini ve garantisiz bir ürün sattıklarını düşününce, çok çok yüksek fiyatlar istiyorlar… İşte bu yüzden bu yazılım sektörü bu şekildedir yani insanlar illegal yolla lisanssız kopya kullanıyorlar. Tabi bütün sektör böyle değil; bu politikaların zıddı bir düşünceye sahip yazılım üreticileride var ki bu üreticilerin düşünceleri Özgür Yazılım adı altında bir felsefeyle şekillenmekte ve kullanıcıyı da düşünerek yazılım üretmektedirler, tıpkı araba üretenlerin tüketicinin araba üzerinde haklarını düşünerek araba üretmeleri gibi.